Η ψυχοθεραπεία προσφέρει, κυρίως μέσω της λεκτικής επικοινωνίας, θεραπευτική βοήθεια σε άτομα με συναισθηματικά προβλήματα, προβλήματα συμπεριφοράς, ή σε άλλες ψυχικές διαταραχές. Στους περισσότερους τύπους ψυχοθεραπειών, ένας άνθρωπος συζητά τα προβλήματά του ατομικά, με ένα θεράποντα, αλλά αρκετά διαδεδομένες είναι και οι ομαδικές θεραπευτικές προσεγγίσεις, όπου κάποιος συμμετέχει σε μία ομάδα με συντονιστή έναν ή δύο θεραπευτές. Ο θεράπων προσπαθεί να καταλάβει τα προβλήματα του ανθρώπου και να τον βοηθήσει να κάνει αλλαγές σε σκέψεις, συναισθήματα, ή συμπεριφορές που τον κάνουν να υποφέρει ή δημιουργούν προβλήματα στις σχέσεις του.

Οι άνθρωποι συχνά απευθύνονται για ψυχοθεραπεία αφού δοκιμάσουν άλλες προσεγγίσεις στην επίλυση ενός προσωπικού προβλήματος. Παραδείγματος χάριν, οι άνθρωποι που είναι καταθλιπτικοί, αγχώδεις, ή έχουν προβλήματα χρήσης ναρκωτικών ή κατάχρησης οινοπνεύματος μπορεί να διαπιστώσουν ότι η συνομιλία με τους φίλους ή τα οικογενειακά μέλη δεν είναι αρκετή για να επιλύσει τα προβλήματά τους. Μερικές φορές οι άνθρωποι μπορεί να θελήσουν να μιλήσουν σε ένα θεράποντα για προβλήματα που θα αισθάνονταν μεγάλη δυσκολία να συζητήσουν με τους φίλους ή την οικογένειά τους, όπως σεξουαλικά προβλήματα.

Η ψυχοθεραπεία διαφέρει με δύο τρόπους από τη βοήθεια ή τις συμβουλές που μπορεί ένα άτομο να δώσει σε ένα άλλο. Κατ' αρχάς, η ψυχοθεραπεία παρέχεται από έναν εκπαιδευμένο ειδικό και επιπλέον, οι μέθοδοι θεραπείας στην ψυχοθεραπεία καθοδηγούνται και στηρίζονταισεανεπτυγμένες θεωρίες για την προέλευση των προσωπικών προβλημάτων.>Παλιότερα ο όρος ψυχοθεραπεία χρησιμοποιούνταν συνήθως σε ένα πλαίσιο αντιμετώπισης ατόμων με σοβαρές διαταραχές, ενώ η συμβουλευτική αναφερόταν στην υποστήριξη ανθρώπων με ηπιότερα ψυχολογικά προβλήματα ή στις συμβουλές που δίδονταν σε επαγγελματικά και εκπαιδευτικά θέματα. Σήμερα η διάκριση μεταξύ της ψυχοθεραπείας και της παροχής συμβουλευτικής είναι αρκετά θολή, και πολλοί επαγγελματίες ψυχικής υγείας χρησιμοποιούν τους όρους εναλλακτικά. Οι ψυχοθεραπευτές και οι σύμβουλοι αντιμετωπίζουν συχνά τα ίδια είδη προβλημάτων και χρησιμοποιούν τις ίδιες τεχνικές.

Προβλήματα που αντιμετωπίζονται με την ψυχοθεραπεία

Η ψυχοθεραπεία είναι μια σημαντική μορφή θεραπείας για πολλά είδη ψυχολογικών προβλημάτων. Δύο από τα πιο κοινά προβλήματα για τα οποία οι άνθρωποι αναζητούν τη βοήθεια από έναν θεραπευτή είναι η κατάθλιψη και το επίμονο άγχος. Οι άνθρωποι με κατάθλιψη μπορούν να έχουν χαμηλό αυτοσεβασμό, αγωνία και απόγνωση για το μέλλον, και έλλειψη ενδιαφέροντος για τους ανθρώπους και τις δραστηριότητες που τους ήταν παλαιότερα ευχάριστες. Οι άνθρωποι με αγχώδεις διαταραχές μπορεί να αισθάνονται ανήσυχοι και αγχωμένοι όλη την ώρα ή να πάσχουν από φοβίες, ένα φόβο δηλαδή, για συγκεκριμένα αντικείμενα ή για συγκεκριμένες καταστάσεις. Η ψυχοθεραπεία, από μόνη της ή σε συνδυασμό με φαρμακευτική αγωγή, μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να υπερνικήσουν ή να διαχειριστούν αυτά τα προβλήματα.

Επίσης, άνθρωποι που αντιμετωπίζουν οικογενειακές διαφωνίες, προβλήματα στην εργασία, μοναξιά, δυσκολίες στις κοινωνικές σχέσεις ή μια συναισθηματική κρίση λόγω συζυγικών προβλημάτων, μπορούν να ωφεληθούν από την ψυχοθεραπεία. Άλλα προβλήματα που αντιμετωπίζονται συχνά με την ψυχοθεραπεία περιλαμβάνουν την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, τις διαταραχές προσωπικότητας, τον αλκοολισμό και άλλες μορφές εξάρτησης όπως τα ναρκωτικά, ή τα προβλήματα που προέρχονται από παιδική κακοποίηση, τα προβλήματα συμπεριφοράς, τις διατροφικές διαταραχές και τη νεανική παραβατικότητα.

Όσον αφορά σοβαρές ψυχικές διαταραχές, όπως οι ψυχώσεις, η ψυχοθεραπεία προτείνεται πάντα σε συνδυασμό με φαρμακευτική αντιμετώπιση. Επίσης, σε αυτές τις διαταραχές, μερικές ψυχοκοινωνικές τεχνικές μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να αναπτύξουν κατάλληλες κοινωνικές δεξιότητες και ικανότητες να αντιμετωπίζουν τα προβλήματά τους. Μια άλλη σοβαρή ψυχική διαταραχή, η διπολική διαταραχή (συνήθως αποκαλούμενη μανιοκατάθλιψη), αντιμετωπίζεται με τα φάρμακα ή με έναν συνδυασμό φαρμάκων και ψυχοθεραπείας.

Τάσεις στην ψυχοθεραπεία

Πριν από το 1950 η ψυχανάλυση ήταν ουσιαστικά η μόνη μορφή ψυχοθεραπείας που υπήρχε. Στην παραδοσιακή ψυχανάλυση, οι ασθενείς συναντιόντουσαν με έναν θεράποντα αρκετές φορές εβδομαδιαίως. Οι ασθενείς ξάπλωναν σε έναν καναπέ και μιλούσαν για την παιδική ηλικία τους, τα όνειρά τους, ή οτιδήποτε τους απασχολούσε. Ο ψυχαναλυτής ερμήνευε αυτές τις σκέψεις και βοηθούσε τους ασθενείς να επιλύσουν τις ασυνείδητες συγκρούσεις. Αυτός ο τύπος θεραπείας διαρκούσε συχνά αρκετά έτη και ήταν πολύ ακριβός.

Κατά τη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών ο τομέας της ψυχοθεραπείας και της συμβουλευτικής αναπτύχθηκε πάρα πολύ, ως προς τον αριθμό τόσο των προσεγγίσεων όσο και των ειδικών αλλά και των ανθρώπων που επέλεγαν αυτή τη μορφή θεραπείας. Οι παραλλαγές της ψυχανάλυσης προέκυψαν όταν στράφηκε το ενδιαφέρον περισσότερο στα παρόντα προβλήματα που απασχολούσαν τον ασθενή, στη γρήγορη βελτίωση της λειτουργικότητάς του και με την απαίτηση να δίδεται λιγότερος χρόνος για τη θεραπεία. Στη δεκαετία του '50 και τη δεκαετία του '60 αναπτύχθηκε η συμπεριφοριστική και γνωσιακή θεραπεία που εστίαζε λιγότερο στον εσωτερικό κόσμο του πελάτη και περισσότερο στην προβληματική συμπεριφορά ή τις σκέψεις του πελάτη.

Δεδομένου ότι ο αριθμός των θεραπευτικών προσεγγίσεων αυξήθηκε σε όλη τη δεκαετία του '60 και τη δεκαετία του '70, η πρακτική της ψυχοθεραπείας και η συμβουλευτική διαδόθηκε στα νοσοκομεία και στην εξωνοσοκομειακή περίθαλψη, στα δημοτικά σχολεία και γυμνάσια, στις ψυχιατρικές κλινικές, τις επιχειρήσεις, και πολλούς άλλους χώρους. Με περισσότερες ευκαιρίες για τα άτομα να λάβουν τη βοήθεια για τα προβλήματά τους, και με περισσότερες και πιο προσιτές θεραπείες, η ψυχοθεραπεία έχει γίνει όλο και περισσότερο δημοφιλής

 >Στάση απέναντι στην ψυχοθεραπεία

Η αυξανόμενη διαθεσιμότητα και η χρήση της ψυχοθεραπείας έχουν οδηγήσει στη θετικότερη στάση απέναντι στις ψυχικές διαταραχές από το ευρύ κοινό. Πριν από τη δεκαετία του '60, οι άνθρωποι αντιμετώπισαν συχνά την ανάγκη για την ψυχοθεραπεία ως σημάδι προσωπικής αδυναμίας ή σημάδι σοβαρής –οπωσδήποτε- ψυχικής διαταραχής και αναπηρίας. Εκείνοι που έμπαιναν σε θεραπεία σπάνια μιλούσαν σε άλλους για την θεραπεία τους. Από τότε το στίγμα που συνδέεται με την ψυχοθεραπεία έχει μειωθεί σημαντικά. Είναι τώρα συνηθισμένο για τους ανθρώπους να απευθυνθούν σε ένα θεράποντα για ένα συναισθηματικό πρόβλημα, και είναι προθυμότεροι να αποκαλύψουν ότι κάνουν ψυχοθεραπεία στους φίλους τους. Σήμερα η ψυχοθεραπεία είναι ένα θέμα μεγάλου ενδιαφέροντος από το ευρύ κοινό. Στην επιστημονική κοινότητα και στα μέσα, οι άνθρωποι αξιολογούν τις μεθόδους θεραπείας και γίνονται ανοιχτές συζητήσεις για το ποιες προσεγγίσεις είναι καλύτερες για κάθε πρόβλημα και για κάθε διαταραχή.

Τύποι ψυχοθεραπειών

Η ψυχοθεραπεία καλύπτει έναν μεγάλο αριθμό μεθόδων θεραπείας, που κάθε μια αναπτύχθηκε από τις διαφορετικές θεωρίες για τις αιτίες των ψυχολογικών προβλημάτων και των ψυχικών διαταραχών. Υπάρχουν περισσότερα από 250 είδη ψυχοθεραπείας, αλλά μόνο μέρος από αυτά έχει βρει ευρεία αποδοχή.