Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή χαρακτηρίζεται από αγχώδεις σκέψεις ή   τελετουργίες που αισθάνεστε ότι δεν μπορείτε να ελέγξετε.  Εάν έχετε ΙΨΔ καθώς ονομάζεται, μπορείτε να υποφέρετε  από  επίμονες, ανεπιθύμητες σκέψεις ή  εικόνες στο μυαλό σας, ή από την επίμονη ανάγκη να κάνετε ορισμένα τελετουργικά .

Μπορείτε να βασανίζεστε με τα μικρόβια ή τη καθαριότητα, έτσι πλένεστε επανειλλημένα.Μπορεί να αμφιβάλετε  και να αισθάνεστε την ανάγκη να ελέγχετε τα πράγματα επανειλημμένα. Πιθανώς να υποφέρετε από  σκέψεις με περιεχόμενο βίας και να φοβηθείτε ότι θα βλάψετε τους δικούς σας ανθρώπους .  Μπορεί να περνάτε πολύ χρόνο ακουμπώντας τα πράγματα ή κάνοντας υπολογισμούς.Ακόμη μπορεί να νοιώθετε επιτακτικά την ανάγκη να είναι όλα σε συμμετρία  ή μπορείτε να ενοχλήστε από  σκέψεις που είναι ενάντια στις θρησκευτικές πεποιθήσεις σας.

 Οι ενοχλητικές σκέψεις ή οι φανταστικές εικόνες καλούνται ιδεοληψίες, και οι τελετουργίες που εκτελούνται για να προσπαθήσει να τις αποτρέψει ή να τις διαλύσει καλούνται ψυχαναγκασμοί.  Δεν υπάρχει καμία ευχαρίστηση στην πραγματοποίηση των τελετουργιών, μόνο προσωρινή ανακούφιση από την ταλαιπωρία που προκαλείται από τις ιδεοληψίες.  Πολλοί υγιείς άνθρωποι μπορεί να έχουν μερικά από τα συμπτώματα της ΙΨΔ, όπως να ελέγχουν την σόμπα αρκετές φορές πρίν φύγουν απο το σπίτι.Όμως η διάγνωση της διαταραχής τίθεται μόνο όταν για μια τέτοια δραστηριότητα καταναλώνει κανείς τουλάχιστον μια ώρα την ημέρα,δημιουργεί πολύ άγχος και στενοχώρια, και παρεμβαίνει στην καθημερινή ζωή.Οι περισσότεροι ενήλικοι με αυτήν την διαταραχή  αναγνωρίζουν ότι αυτό που κάνουν είναι  χωρίς νόημα, αλλά δεν μπορούν να το σταματήσουν. 
Μερικοί άνθρωποι, εν τούτοις, ιδιαίτερα παιδιά με ΙΨΔ , δεν μπορούν να συνειδητοποιήσουν ότι η συμπεριφορά τους είναι πέραν από το συνηθισμένο. Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή προσβάλει άνδρες και  γυναίκες  σε περίπου ίσους αριθμούς και πάσχουν κατά προσέγγιση 1 στους 50 ανθρώπους.  Μπορεί να εμφανιστεί στην παιδική ηλικία, την εφηβεία, ή την ενηλικίωση, αλλά κατα μέσο όρο  παρουσιάζεται αρχικά στην εφηβεία ή την πρόωρη ενηλικίωση.  Ένα τρίτο των ενηλίκων με ΙΨΔ άρχισαν να έχουν τα πρώτα συμπτώματά τους ως παιδιά.  Η πορεία της ασθένειας είναι μεταβλητή — τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν και να φύγουν, μπορεί να βελτιωθούν κατά τη διάρκεια του χρόνου, ή μπορεί να επιδεινωθούν.  Οι έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να υπάρχει κληρονομική επιβάρυνση στη ΙΨΔ, ή μπορεί να συνοδεύεται από άλλες αγχώδεις διαταραχές ή κατάθλιψη. Μερικοί άνθρωποι με ΙΨΔ έχουν διατροφικές διαταραχές.
 Επιπλέον,στην προσπάθειά τους να αντιμετωπίσουν τις ιδεοληψίες τους,πολλοί ασθενείς με ΙΨΔ, χρησιμοποιούν αλκοόλ ή  φάρμακα για να ηρεμήσουν.  Εάν η ΙΨΔ επιδεινωθεί αρκετά, μπορεί να κρατήσει κάποιον μακριά από την  εργασία του ή από το να ζεί φυσιολογικά μέσα και έξω από το σπίτι, αλλά συχνότερα δεν φτάνει κανείς σε τόσο έντονα συμπτώματα.