Οι πρόωρες ενδείξεις άνοιας είναι πολύ ανεπαίσθητες και ασαφείς και αρχικά μπορεί να μην είναι έκδηλες. Επίσης οι πρόωρες ενδείξεις μπορεί να διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό. Συνήθως όμως, τα άτομα αρχικά φαίνεται ότι παρατηρούν ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα με τη μνήμη, ειδικά να θυμούνται πρόσφατα περιστατικά.

Άλλα συνηθισμένα συμπτώματα είναι:

  1. Σύγχυση (απώλεια προσανατολισμού)
  2. Αλλαγή στην προσωπικότητα
  3. Απάθεια και απομόνωση
  4. Απώλεια της ικανότητας εκτέλεσης καθημερινών εργασιών

Μερικές φορές οι άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν ότι αυτά τα συμπτώματα αποτελούν ένδειξη ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα. Μπορεί λανθασμένα να υποθέσουν ότι αυτού του είδους η συμπεριφορά αποτελεί φυσιολογικό μέρος της διαδικασίας των γηρατειών. Ή μπορεί τα συμπτώματα να παρουσιαστούν σταδιακά και να παραμείνουν απαρατήρητα για μεγάλο διάστημα. Μερικές φορές τα άτομα μπορεί να αρνούνται να κάνουν κάτι ακόμη κι όταν γνωρίζουν ότι κάτι συμβαίνει.

Προειδοποιητικές ενδείξεις

Αυτή είναι μια λίστα ελέγχου για συνηθισμένα συμπτώματα άνοιας. Διαβάστε τη λίστα και σημειώστε στα συμπτώματα που είναι εμφανή. Αν έχετε σημειώσει σε πολλά σημεία, συμβουλευτείτε κάποιο γιατρό για μια πλήρη εξέταση.

  1. Απώλεια μνήμης που  επηρεάζει τις καθημερινές δραστηριότητες. Είναι φυσιολογικό να ξεχνάτε κάπου-κάπου τα ραντεβού ή τον αριθμό τηλεφώνου ενός φίλου σας και να τα θυμάστε αργότερα. Το άτομο με άνοια μπορεί να ξεχνάει πράγματα συχνότερα ή να μην τα θυμάται καθόλου.
  2. Δυσκολία Εκτέλεσης καθημερινών εργασιών. Οι άνθρωποι αφαιρούνται κάπου-κάπου και μπορεί να ξεχάσουν να σερβίρουν ένα μέρος του φαγητού. Το άτομο με άνοια μπορεί να δυσκολεύεται με όλες τις διαδικασίες προετοιμασίας ενός φαγητού.
  3. Αποπροσανατολισμός χρόνου και χώρου. Είναι φυσιολογικό να ξεχάσετε τι μέρα είναι στιγμιαία. Το άτομο με άνοια μπορεί να δυσκολεύεται να βρει το δρόμο του σ' ένα γνωστό μέρος ή να μην γνωρίζει που βρίσκεται.
  4. Προβλήματα στη γλώσσα. Όλοι δυσκολεύονται να βρουν τη σωστή λέξη μερικές φορές, αλλά το άτομο με την άνοια μπορεί να ξεχνάει απλές λέξεις ή να τις αντικαθιστά με ακατάλληλες λέξεις, δυσκολεύοντας  την κατανόηση της πρότασης.
  5. Προβλήματα με την αφηρημένη σκέψη.Ο ισοσκελισμός ενός βιβλιαρίου επιταγών μπορεί να είναι κάτι δύσκολο για όλους μας, αλλά το άτομο με άνοια μπορεί να δυσκολεύεται να γνωρίζει, τι σημαίνουν οι αριθμοί.
  6. Κακή ή μειωμένη κρίση.Το άτομο με άνοια μπορεί να δυσκολεύεται να υπολογίζει την απόσταση ή κατεύθυνση όταν οδηγεί αυτοκίνητο.
  7. Προβλήματα λαθεμένης τοποθέτησης πραγμάτων. Ο καθένας μπορεί προσωρινά να βάλει σε λάθος μέρος το πορτοφόλι ή τα κλειδιά. Το άτομο με άνοια μπορεί να βάζει τα πράγματα σε ακατάλληλα μέρη.
  8. Αλλαγές στην προσωπικότητα ή συμπεριφορά.Κάπου-κάπου όλοι μας στεναχωριόμαστε ή είμαστε κακόκεφοι. Κάποιο άτομο με άνοια μπορεί να παρουσιάσει ραγδαίες αλλαγές στην ψυχική διάθεση χωρίς να υπάρχει μια έκδηλη αιτία. Μπορεί να μην γνωρίζει που βρίσκεται, να υποπτεύεται τους άλλους ή να απομονωθεί στον εαυτό του.
  9. Απώλεια πρωτοβουλίας.Είναι φυσιολογικό να κουράζεται κανείς από μερικές δραστηριότητες. Η άνοια όμως μπορεί να προκαλέσει ο' ένα άτομο να χάσει το ενδιαφέρον του σε δραστηριότητες που παλιά ευχαριστιόταν.

Να θυμάστε

Να θυμάστε ότι πολλές παθήσεις έχουν παρόμοια συμπτώματα με αυτά της άνοιας, οπότε μην υποθέτετε ότι κάποιος έχει άνοια απλά επειδή παρουσιάζει μερικά απ’ τα συμπτώματα. Εγκεφαλικά επεισόδια, κατάθλιψη, αλκοολισμός, λοιμώξεις, ορμονικές διαταραχές, διατροφικές ανεπάρκειες και εγκεφαλικοί όγκοι, όλα μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα που μοιάζουν με αυτά της άνοιας. Πολλές απ' αυτές τις παθήσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν.

Η σωστή διάγνωση είναι σημαντική

Η επίσκεψη σε γιατρό στο αρχικό στάδιο είναι κρίσιμης σημασίας. Μόνο ένας γιατρός μπορεί να κάνει διάγνωση της άνοιας.
Μια πλήρης ιατρική και ψυχολογική αξιολόγηση μπορεί να εντοπίσει μια θεραπεύσιμη πάθηση και να εξασφαλίσει ότι θα αντιμετωπιστεί σωστά, ή να επιβεβαιώσει την παρουσία άνοιας.
Μια αξιολόγηση μπορεί να περιλαμβάνει τα παρακάτω;

  1. Λεπτομερές ιατρικό ιστορικό, που αν είναι δυνατόν, να παρασχεθεί απ' το άτομο που έχει τα συμπτώματα καθώς επίσης κι από ένα στενό συγγενή ή φίλο. Αυτό βοηθά να καθοριστεί κατά πόσο υπήρξε μια αργή ή ξαφνική εμφάνιση των συμπτωμάτων και η εξέλιξη τους.
  2. Πλήρης σωματική και νευρολογική εξέταση, περιλαμβανομένων και εξετάσεων των αισθήσεων και λειτουργίας των κινήσεων για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις και να εντοπιστεί η οποιαδήποτε άλλη ιατρική πάθηση που μπορεί να επιδεινώνει τη σύγχυση που σχετίζεται με την άνοια.
  3. Εργαστηριακές εξετάσεις, όπως διάφορες αιματολογικές και ουρολογικές αναλύσεις για να εντοπιστεί η οποιαδήποτε πιθανή ασθένεια που μπορεί να ευθύνεται για τα συμπτώματα.
  4. Νευροψυχολογικές εξετάσεις για τον εντοπισμό των διατηρηθέντων ικανοτήτων και συγκεκριμένων προβληματικών τομέων όπως κατανόηση, αντίληψη και κρίση.
  5.  Άλλες ειδικευμένες εξετάσεις όπως ακτινογραφία θώρακα, ηλεκτροκαρδιογράφημα ή αξονική τομογραφία.
  6. Μια εξέταση της ψυχικής κατάστασης για τον έλεγχο διάφορων διανοητικών λειτουργιών όπως μνήμη, ικανότητα ανάγνωσης, γραφής και αριθμητικής που μπορεί να έχουν επηρεαστεί από την άνοια.
  7.  Μια εξέταση της ψυχικής κατάστασης για τον έλεγχο διάφορων διανοητικών λειτουργιών όπως μνήμη, ικανότητα ανάγνωσης, γραφής και αριθμητικής που μπορεί να έχουν επηρεαστεί από την άνοια.
  8. Ψυχιατρική αξιολόγηση για τον εντοπισμό θεραπεύσιμων διαταραχών όπως κατάθλιψη που μπορεί να παρομοιάζουν με την άνοια και τη διαχείριση οποιωνδήποτε ψυχιατρικών συμπτωμάτων που μπορεί να συνυπάρχουν με την άνοια.

Από που να αρχίσετε

Τα καλύτερο μέρος για να αρχίσετε τη διαγνωστική διαδικασία είναι με το γιατρό που αφού λάβει υπόψη τα συμπτώματα και δώσει εντολή να γίνουν οι διαγνωστικές εξετάσεις, μπορεί να δώσει μια προκαταρκτική διάγνωση ή να παραπέμψει το άτομο σε ειδικό όπως νευρολόγο, γηρίατρο ή ψυχίατρο.
Μερικά άτομα μπορεί να είναι διστακτικά στην ιδέα επίσκεψης σε γιατρό. Μερικές φορές οι άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν, ή αρνούνται ότι έχουν κάποιο πρόβλημα με την υγεία τους. Αυτό συμβαίνει λόγω των εγκεφαλικών αλλαγών της άνοιας που παρεμβάλλονται στην ικανότητα να αναγνωρίσει ή να εκτιμήσει κάποιος τα προβλήματα πού έχει με τη μνήμη.  Άλλα άτομα που διατηρούν ακόμη την ικανότητα της αντίληψης, μπορεί να φοβούνται την επαλήθευση των φόβων τους.
Ένας απ' τους αποτελεσματικότερους τρόπους για να ξεπεραστεί αυτό το πρόβλημα είναι να βρείτε κάποια άλλη αίτια για την επίσκεψη στο γιατρό θα μπορούσατε να υποδείξετε μια εξέταση για την καρδιά, για την πίεση ή μια επανεξέταση ενός φάρμακου που παίρνει για πολύ καιρό. Ένας άλλος τρόπος είναι να υποδείξετε ότι είναι καιρός να κάνετε και οι δυο σας ένα τσεκάπ στο γιατρό. Να βεβαιωθείτε ότι θακαθησυχάσετε το άτομο. Μια ήρεμη και στοργική προσέγγιση στο σημείο αυτό εκ μέρους σας μπορεί να βοηθήσει για να ξεπεράσει το άτομο τις ανησυχίες και τους φόβους του.